کمرنگی فرهنگ مطالعه و کم توجهی به جریان شادی و نشاط، دو آسیب فرهنگی فراگیر در دانشگاه ها
دکتر علی فلاح رفیع مسئول نهاد رهبری دانشگاه تربیت مدرس در جلسه شورای دانشگاه ضمن تبریک روز معلم و استاد ونیز تسلیت سالروز شهادت حضرت امام موسی کاظم(علیه السلام) با بیان حدیثی از آن حضرت به ذکر ویژگی های معلم شایسته پرداختند و افزودند: معلم واقعی به بیان آن امام بزرگوار کسی است که چهار محور را درتعلیم و تربیت خود مدنظر قرار دهد: معلم می بایست ضمن شناخت پروردگار خود به عنوان اولین قدم در راه علم، نعمت ها و احسان الهی را نیز نسبت به خود بشناسد، آنچه خداوند از او خواسته است را بداند و نسبت به آنچه وی را از دین الهی خارج می کند آگاهی داشته باشد. دکتر فلاح رفیع ضمن درود بر روان پاک همه معلمان و استادان بویژه استاد شهید مرتضی مطهری برای همه استادان پرتلاش و دلسوز آرزوی صحت و شادکامی نمود.
استاد فلسفه دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به ایام منتهی به بیست و نهمین نمایشگاه بین المللی کتاب خاطرنشان کردند: این پدیده ای علمی-فرهنگی، و در عین حال بسیار میمون و مبارک است. اما در کنار آن می بایست از یک آسیب بزرگ فرهنگی در جامعه خود نام ببریم و آن کمبود و ضعف مطالعه و کتاب خوانی حتی بین قشر دانشگاهی است که بسیار نامیمون و نامبارک است تا جایی که متاسفانه ناچاریم چه بسا از نبود مطالعه سخن به میان آوریم. امروز در کشورهای پیشرفته و صنعتی میزان مطالعه و آمار خوانندگان کتاب بسیار بیشتر از جامعه ماست. بنابراین نمیتوان آن را صرفا به دنیای دیجیتال و فضای مجازی مرتبط دانست. ما حتی متاسفانه نمی دانیم از فضای مجازی چگونه و به چه میزان باید استفاده کرد که بررسی این موضوع خود فرصت جداگانه ای می طلبد.
ایشان ادامه دادند؛ نکته ای که در اینجا قصد دارم بر آن تاکید کنم این است که متفکران، کارشناسان و همه اهل قلم و فکر و اندیشه باید تلاش نمایند تا برای این معضل فرهنگی چاره اندیشی کنند. این برای کشور ما با آن همه تعالیم اسلامی و شیعی یک فاجعه است. این از آن اموری است که دیگران علی رغم تقدم تاریخی ما، بر ما پیشی گرفته اند. البته ما به پیشتازی آنها دراین عرصه حسد نمی ورزیم، بلکه غبطه می خوریم و چه بسا خوشحال هم باشیم. به هرحال این یک بیماری مهلک فرهنگی است؛ چرا دانشجوی ما نباید در روز یا حداقل در هفته یک کتاب بخواند. در مورد استادان هم وضع بدین منوال است.
در ادامه حجت الاسلام والمسلمین دکتر فلاح رفیع بیان داشتند؛ اگر فکری برای این معضل فرهنگی-اجتماعی نشود، همچنان در ابعاد دیگر اعم از اخلاقی، اقتصادی،صنعتی، سیاسی و... پسرفت خواهیم داشت. مگر نه این است که دنیای امروز دنیای فناوری و پیشرفت های عظیم و سرسام آور علوم است؟ اگر چنین است این کار جز با رشد سرانه مطالعه میسر نیست. من فکر می کنم این بیماری فرهنگی عوامل متعددی دارد که در جای خود باید بدان پرداخت. اما اجمالا مهم ترین عامل آن کم حوصلگی حاصل از دنیای مدرنیسم است. وجود رسانه های تصویری و صوتی، سرگرمی های متعدد، زندگی شهری پیچیده و گیج کننده، تعداد امور و مشغله ها.، سبک زندگی نامناسب و ...... از عوامل دیگر می باشند.
ایشان راه های برون رفت از این معضل فرهنگی را متعدد ارزیابی کرده و گفتند: ورود هنرمندان و کارهای فاخر هنری از قبیل ساخت فیلم ها و انیمیشن های مناسب به این امر کمک می کند و نیز برنامه ریزی های کارشناسانه در صدا و سیما، رسانه ها، سازمان های دولتی، مدارس آموزش و پرورش، تدوین قوانین مناسب، تسهیلات، تشویق ها و ترغیب ها، و حتی اعمال محدودیت های لازم، می تواند در این مسیر راهگشا باشد.
مناسبت های مختلف پیش رو در اواخر ماه رجب و شعبان، محور بعدی سخنان مسئول نهادرهبری در دانشگاه تربیت مدرس بود که طی آن به درپیش بودن عید مبعث و اعیاد شعبانیه اشاره نموده و تصریح کردند که چیزی حدود 20 روز ایام شادی در پیش داریم. هرچند بنده بارها عرض کرده ام که ایام غم و مصیبت اولیاء الهی نیز در واقع بهجت آفرین است . ایشان اشاره به اشعاری از مولانا کردند که:
«بادا مبارک در جهان سور و عروسی های ما
سور و عروسی را خدا ببریده بر بالای ما
ان القلوب فرجت ان النفوس زوجت
ان الهموم اخرجت در دولت مولای ما»
و افزودنداما بالاخره ائمه(علیهم السلام) به ما فرموده اند در شادی ما شاد باشید و در غم ما نیز محزون.
در ادامه دکتر فلاح رفیع گفتند: من در اینجا می خواهم یک گله ای هم داشته باشم و آن اینکه همیشه انتظار این بوده است که دانشگاه در این ایام بیشتر ورود پیدا کند. ما بارها در جلسات به دوستان گوشزد کردیم که فضای دانشگاه را در اینگونه ایام که در طول سال کم نیستند شادتر و بانشاط تر کنید به گونه ای که وقتی فردی وارد دانشگاه می شود این تغییر را احساس کند.
ایشان ادامه دادند البته شادی و نشاط در دانشگاه می بایست در شان و منزلت آن باشد . اما به نظر می رسد ما از ایام شادی آنگونه که باید نتوانسته ایم استفاده کنیم و شادی های درست و شایسته را تعریف نکرده ایم، این نیز از اموری است که دانشگاه بایستی در آنها ورود پیدا کند.
مسئول نهاد رهبری دانشگاه تربیت مدرس اینگونه اذعان داشتند که دانشگاه خوشبختانه مراسم شادی را نیز در برخی از ایام سال داشته است اما نکته این است که این شادی و نشاط می بایست در طی ایام متوالی ادامه یابد و جریان نشاط شایسته در سطح دانشگاه از سوی دانشگاهیان دیده شود. اینگونه نباشد که تنها به یک روز یا یک شب اکتفا گردد. حرف بنده این است که در طول این ایام که گاهی به سه هفته هم می رسد می توان به خوبی و در راستای ایجاد نشاط در دانشگاه ها بهره برداری کرد. این جریان در ایام دیگری نیز چون عید غدیر ، تولد پیامبر( صلوات الله علیه و آله) ، دهه فجر و هفته دفاع مقدس که مقارن با آغاز سال تحصیلی است می تواند تکرار شود که متاسفانه هیچ یک از این مناسبت ها در سطح دانشگاه ها آنگونه که بایسته است جدی گرفته نمی شود. کما بیش این پدیده در دیگر سطوح جامعه هم قابل مشاهده است ، ما یا شادی نمی کنیم یا شادی کردن به معنای درست آن را نمی دانیم.
در خاتمه دکتر علی فلاح رفیع افزودند: به هرحال این تذکری بود که سالها بنده گفته ام و امروزمجددا خواستم به مناسبت ایام پیش رو آن را در این جمع عزیز و بزرگوار یادآوری کنم. البته این به معنای نفی فعالیت هایی که کمابیش در این عرصه می شود نیست، بلکه منظور ورود جدی برای طراحی و به راه انداختن جریان نشاط و شادی عمیق و ماندگار در جامعه است.
در حرکت عظیم ملت ایران، نسل جوان باید پیشرو باشد. برای نسل جوان - بخصوص نسل جوان دانشجو - بیتفاوتی و خونسردی جایز نیست. آن جوانی که به سرنوشت کشور نیندیشد و حوادث و خصومتهایی را که نسبت به کشورش در دنیا سازماندهی میشود، نبیند و نسبت به آنها نجوشد و نخروشد، آن جوان لایق این نیست که نام جوان شهروند یک ملت انقلابی را روی خودش بگذارد. روح جوان، آن روح پر تپشی است که در سختیها، به داد کشور و ملت رسید و آنها را نجات داد.
این وبلاگ، متعلق به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تربیت مدرس می باشد؛ که در کنار پوشش خبری که سایت نهاد دانشگاه انجام می دهد، به شرح اخبار و همچنین مطالب مناسبتی خواهیم پرداخت.